تسامح مىتوان آن را به كار برد ؛ ويا لا أقل به دليل اشتمال اين مناجاة بر مضامين مربوط به الهيات آن را مناجاة الهيات ناميد . اهميّت وارزش مناجاة يعنى ارتباط آفريده با آفريننده وصورت با صورتگر ، اتّصال عالم ناسوت با لاهوت ، صعود از حضيض مادّيت بر بلنداى معنويت ، سخن گفتن عاشق با معشوق - عاشقى كه سراپا نياز است وخواهش وعجز وندارى ، در برابر معشوقى كه مالامال ناز است وكمال وزيبايى ، حضور در محفى يار ، مستى وبىخودى ورهايى از انانيت ، وفنا وبقا ، هيچ شدن وهمه چيز شدن ، خود نديدن وأو ديدن : من به سرچشمهء خورشيد نه خود بردم راه ذرّه‌اى بودم وعشق تو مرا بالا برد مناجاة ، آداب ، آثار وفلسفهء خاصّى دارد . از جملهء آداب آن اينكه : كسى كه در برابر كمال محض وآفرينندهء هستى قرار مىگيرد ، بايد از طهارت قلبي وپاكى وآراستگى ظاهري برخوردار باشد ؛ ونيز چون مخاطب داعى از تمامى آنچه بوده وهست وخواهد بود ، آگاه است ، بايد با خلوص دعا كند ؛ نيز گر چه مناجاة زمان ومكان خاصّى ندارد ، امّا همان گونه كه هر معشوقى زمان ومكان ويژه‌اى را برمىگزيند ، در لسان روايات ، مكانها وزمانهاى خاصّ از شرافت خاصّ برخوردار شده‌اند . وامّا آثار ورهاوردهاى دعا : دعا باعث تلطيف وتصفيهء روح مىگردد ؛ نوعي حلاوت معنوي وصف‌ناپذير به همراه دارد . دعا ومناجاة مراتب گوناگونى دارد : هر چه معرفت داعى نسبت به حقّ تعالى بيشتر وارتباطش شديدتر باشد ، معارف عميق‌ترى به أو افاضه مىشود وحقايق بيشترى بر أو مكشوف مىگردد . وروشن است كه چون در يك سوى مناجاة ، وجود جامع تمامى كمالات وحكيم على